COP31 kapsamında Antalya’da düzenlenen Küresel Sigortacılık ve Dayanıklılık Zirvesi’nin açılışında, sigortacılığın afet zararlarının karşılanmasından risklerin önlenmesine ve yeşil yatırımların desteklenmesine uzanan rolü ele alındı. TSB Başkanı Ahmet Yaşar, sigortacıların projelere tasarım aşamasında katılması çağrısında bulunurken SEDDK Başkan Yardımcısı Ali Burak Kurtulan, Zorunlu Afet Sigortası için hazırlıkların tamamlandığını söyledi. Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Kutluhan Taşkın ise planlanan genişlemeyle bir yıl içinde yaklaşık 11,8 milyon konutun sel ve diğer iklim kaynaklı risklere karşı güvenceye kavuşturulmasının öngörüldüğünü açıkladı.
SİGORTAMEDYA ÖZEL
Türkiye’nin ev sahipliği ve başkanlığında Antalya’da gerçekleştirilen COP31 kapsamında, Sigorta Evi’nde düzenlenen Küresel Sigortacılık ve Dayanıklılık Zirvesi bugün başladı. 11–12 Kasım tarihlerindeki zirvede, sigortacılığın iklim risklerinin yönetimi, afetlere hazırlık ve ekonomik dayanıklılığın güçlendirilmesindeki rolü ele alınacak.
İklim dirençli şehirlerin inşası, temiz enerji ve yeşil sanayileşmenin sigortalanması, iklim risk haritaları, tarımsal dayanıklılık ve gıda güvenliği gibi başlıkların görüşüleceği programda, farklı ülkelerin deneyimleri ve uygulanabilir çözümler değerlendirilecek. Kamu kurumları, uluslararası kuruluşlar, düzenleyici otoriteler, akademi ve sektör temsilcilerini buluşturan zirvede, görüşmelerin somut projelere ve kalıcı iş birliklerine dönüşmesi hedefleniyor. Programı, 13–14 Kasım’da Birleşmiş Milletler Çevre Programı Finans Girişimi (UNEP FI) iş birliğinde gerçekleştirilecek Küresel Sürdürülebilir Sigorta Zirvesi izleyecek.
Zirvenin açılış konuşmalarını Türkiye Sigorta Birliği (TSB) Başkanı Ahmet Yaşar, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) Başkan Yardımcısı Ali Burak Kurtulan ve Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Kutluhan Taşkın yaptı. Konuşmalarda sigortacıların yatırım süreçlerine tasarım aşamasında katılması, sigorta koruma açığının azaltılması, Zorunlu Afet Sigortası’na geçiş hazırlıkları ve sektörün yeşil dönüşümün finansmanındaki rolü öne çıktı.
Yaşar: Sigortacılık olmadan iklim dayanıklılığı inşa edilemez
TSB Başkanı Ahmet Yaşar, iklim konusunda açıklanan hedeflerin sahada nasıl uygulanacağına odaklanılması gerektiğini söyledi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un dile getirdiği “Diyalogdan uzlaşıya, uzlaşıdan eyleme” yaklaşımını önemsediklerini belirten Yaşar, Birleşmiş Milletler’in somut uygulamaları hızlandırma çağrısının da aynı ihtiyaca işaret ettiğini kaydetti. İklim politikalarının başarısının açıklanan hedeflerin yanında hayata geçen yatırımlarda ve azaltılan kayıplarda aranması gerektiğini vurguladı.
“Sigortacılık olmadan iklim dayanıklılığı inşa edilemez” diyen Yaşar, riskleri ölçmek, azaltmak, paylaşmak ve ekonomik hayatın sürekliliğini sağlamak için sektörün bilgi birikimine ve finansal kapasitesine ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
Ekim ayında kutlanan Sigorta Haftası’nda “Dört Element. Tek Güvence.” yaklaşımıyla su, ateş, hava ve toprağı gündeme aldıklarını hatırlatan Yaşar; aşırı yağış ve sellerin şehirleri, orman yangınlarının yerleşim ve üretim alanlarını, fırtınaların ulaşım ve altyapıyı, kuraklığın ise tarımı ve gıda güvenliğini etkilediğini söyledi. İklim risklerinin ekonomik sonuçlarının artık her sektörde görüldüğüne dikkat çekti.
Ekim sellerinde 14 milyar liralık hasar
14–15 Ekim’de İstanbul ve çevre illerde yaşanan şiddetli yağışlara ilişkin güncel verileri sunan Yaşar, 9 Kasım itibarıyla 12.608 hasar ihbarı yapıldığını ve bildirilen toplam hasarın yaklaşık 14 milyar liraya ulaştığını açıkladı. Bu tutarın 12,4 milyar liralık bölümünün İstanbul’a ait olduğunu, sel ve su baskını teminatları kapsamında 1,1 milyar lira tazminat ödendiğini bildirdi. Hasar tespitleri sürdüğü için rakamların nihai olmadığını belirtti.
Her hasarın arkasında bir aile, işletme, üretim veya istihdam kaybı bulunduğunu vurgulayan Yaşar, tek bir hava olayını doğrudan iklim değişikliğine bağlamanın bilimsel açıdan doğru olmayacağını, ancak aşırı hava olaylarının sonuçlarına daha hazırlıklı olunması gerektiğini dile getirdi.
Hasarların hızlı ve doğru ödenmesinin sektörün temel sorumluluklarından biri olduğunu söyleyen Yaşar, asıl ilerlemenin hasar öncesinde alınan önlemlerle sağlanabileceğini kaydetti. Aynı yağışın farklı yerlerde neden farklı büyüklükte kayıplara yol açtığının incelenmesi ve şehir planlaması, altyapı ile risk yönetiminin bu bilgiyle geliştirilmesi gerektiğini belirtti.
Sigortalanabilirlik proje tasarımında başlamalı
İklim taahhütlerinin yatırıma ve uygulamaya dönüşmesi için finansman kadar risk yönetimine de ihtiyaç duyulduğunu ifade eden Yaşar; yenilenebilir enerji tesisleri, enerji depolama, temiz üretim, limanlar, ulaşım altyapısı ve tarımsal yatırımların uzun vadeli kararlar gerektirdiğini söyledi. Bu yatırımların riskleri doğru değerlendirilmeden kalıcı bir finansman ve güven ortamı oluşturmanın güç olduğunu vurguladı.
Hasar verileri, risk mühendisliği, aktüeryal analiz, afet modellemesi ve reasürans kapasitesinin yatırım kararlarının daha sağlıklı alınmasını sağlayacağını belirten Yaşar, sigortacıların projelere mümkün olduğunca erken aşamada katılması çağrısında bulundu. Sigortalanabilirliğin proje tamamlandıktan sonra hatırlanacak bir konu olmaması gerektiğini kaydetti.
Risklerin büyümesiyle bazı bölgelerde ve faaliyet alanlarında teminata erişimin zorlaşabileceğine dikkat çeken Yaşar, “Sigorta kapasitesini artırmak tek başına yeterli değil. Sağlam yapılaşma, erken uyarı, veri paylaşımı ve risk azaltıcı yatırımlar sigortalanabilirliğin korunması için gerekli” diye konuştu.
Türkiye’nin uluslararası iş birliğine sunabileceği önemli deneyimleri bulunduğunu belirten Yaşar, DASK ve TARSİM’in kamu ile özel sektörün büyük riskleri ortak bir sistem içinde yönetebildiğini gösterdiğini söyledi. Bu birikimi geliştirmek ve farklı ülkelerle paylaşmak istediklerini aktardı.
Başarı ölçütü koruma açığının azalması
Yaşar’ın sunumunda, sigorta sektörünün 2026 üçüncü çeyrek itibarıyla aktif büyüklüğü 4,6 trilyon lira, öz sermayesi 545 milyar lira olarak yer aldı. Ocak–ekim dönemindeki prim üretimi ise 1,2 trilyon liraya ulaştı.
Bu büyüklüklerin sektörün kapasitesini ortaya koyduğunu belirten Yaşar, daha önemli göstergenin sigorta korumasına erişebilen insan ve işletme sayısının artması ve koruma açığının daralması olduğunu vurguladı.
İklim riskleri karşısında insanı merkeze alan bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini söyleyen Yaşar, “Tarımsal üretim ve gıda güvenliği, su kaynakları, kıyılar ve mavi ekonomi, sağlık ve gelir güvencesi bu gündemin ayrılmaz parçaları. Özellikle afetlerden daha ağır etkilenen kesimler uygun ve erişilebilir sigorta çözümlerine ihtiyaç duyuyor” dedi.
Parametrik sigortalar, afet risk havuzları, tarım ve gelir koruma modelleri ile doğa temelli projelerin risk finansmanı üzerinde daha fazla çalışılması gerektiğini dile getiren Yaşar, kamu, bilim dünyası, finans kuruluşları ile sigorta ve reasürans sektörünün aynı verileri değerlendirerek ortak öncelikler belirlemesinin önemine işaret etti.
Üç somut çalışma alanı
Sigorta Evi’ni bu iş birliğini geliştirmek amacıyla oluşturduklarını belirten Yaşar, 11–12 Kasım’daki Küresel Sigorta ve Dayanıklılık Zirvesi ile 13–14 Kasım’da UNEP FI ortaklığında devam edecek programda farklı ülkelerin deneyimlerini ve uygulanabilir çözümleri ele alacaklarını söyledi. Görüşmelerin somut projelere ve kalıcı iş birliklerine dönüşmesini hedeflediklerini kaydetti.
Yaşar, öncelikli çalışma alanlarını risk verisi ve afet modelleme kapasitesinin geliştirilmesi, sigorta koruma açığını azaltacak erişilebilir çözümlerin yaygınlaştırılması ve yeşil ve dayanıklı yatırımlarda sigortalanabilirliğin proje tasarımına dâhil edilmesi olarak sıraladı. Sunumunda, hasar verilerinden sektörel risk haritalarına uzanan şeffaf bir veri altyapısının kurulmasına, parametrik sigorta ve afet risk havuzlarıyla güvenceye erişimin genişletilmesine, temiz enerji, batarya depolama ve döngüsel ekonomi projeleri için uygun risk finansmanının sağlanmasına dikkat çekti.
Uluslararası iş birliği ile kamu ve özel sektörün birlikte hareket etmesi gerektiğini vurgulayan Yaşar, TSB’nin bu çalışmalarda sorumluluk üstlenmeye hazır olduğunu söyledi. İklim risklerini yönetmek isteyen her ülkenin, şehrin ve yatırımcının sigortacılığı karar süreçlerinin başından itibaren değerlendirmesi gerektiğini belirtti.
Kurtulan: Hasar önleme kapasitesi güçlenmeli
SEDDK Başkan Yardımcısı Ali Burak Kurtulan, Sigorta Evi programının iklim dirençli şehirlerden temiz enerji ve yeşil sanayileşmenin sigortalanmasına, iklim risk haritalarından gıda güvenliğine kadar geniş bir alanı kapsadığını söyledi. Programın küresel iyi uygulamaların değerlendirilmesine ve Türkiye’nin deneyimlerinin uluslararası kamuoyuna aktarılmasına imkân sağlayacağını belirtti.
İklim krizinin ve aşırı hava olaylarının sosyoekonomik dengeleri doğrudan tehdit ettiğini ifade eden Kurtulan, sigortacılığın gelişmiş risk öngörüsü, afet modelleme, doğru fiyatlama ve hasar önleme mekanizmalarıyla iklim dayanıklılığını güçlendirmesi gerektiğini vurguladı.
İstanbul’u etkileyen sel felaketinde yaklaşık 14 milyar liralık sigortalı hasar oluştuğuna değinen Kurtulan, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nin teknolojik kapasitesinden daha fazla yararlanılabileceğini söyledi. Yapay zekâ destekli yöntemlerle vatandaşların ve sigortalıların afet öncesinde uyarılmasının, araçların riskli alanlardan uzaklaştırılması gibi önlemler yoluyla hasarların önlenmesine katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Sigortasız ekonomik kayıpların, yani koruma açığının, kamu bütçeleri, işletmeler ve hane halkı refahı üzerindeki yükünün büyüdüğünü belirten Kurtulan, şirketlerin güçlü finansal yapısını güvence altına alırken koruma açığını azaltmayı, sigortalanabilirliği korumayı ve uzun vadeli dayanıklılığı düzenleyici adımların merkezine yerleştirmeyi amaçladıklarını kaydetti.
ZAS hazırlıkları tamamlandı
Afet risk yönetimi kapasitesinin artırılmasının öncelikli gündemleri olduğunu söyleyen Kurtulan, 1999 Marmara depreminin ardından kurulan Doğal Afet Sigortaları Kurumu’nun (DASK) 25 yılı aşkın süredir vatandaşlara güvence sağladığını belirtti. DASK’ın 6 Şubat depremlerinin ardından yaklaşık yarım milyon konut sahibine finansal destek ulaştırarak ekonomik toparlanmada önemli rol üstlendiğini ifade etti.
Kurtulan, DASK’ın yaklaşık yüzde 60 sigortalılık oranı ve 12 milyon aktif poliçeyle 15 trilyon lira tutarında toplam sigorta bedeline güvence sağladığını açıkladı. 6 milyar seviyesinden 60 milyara ulaşabilecek bir potansiyel bulunduğunu da söyledi.
Doğal afetlerin çeşitlenmesi, sıklığının ve yıkıcılığının artması nedeniyle konutları ve şehirleri yalnızca depreme karşı korumanın yeterli olmadığını vurgulayan Kurtulan, “DASK’ın kapsamını depremin ötesine taşıyacak Zorunlu Afet Sigortası projemizde de gerek paydaşlarımızla gerek kurum olarak tüm hazırlıklarımızı tamamlamış durumdayız” dedi.
Zorunlu Afet Sigortası’na (ZAS) geçişle deprem ve diğer doğal afetlerin tek poliçede kapsanmasının planlandığını belirten Kurtulan, depremde bina teminatına ek olarak sel, heyelan, fırtına, dolu, çığ ve orman yangınlarında bina ve acil ihtiyaç teminatı sunulacağını aktardı. Mahalle ölçeğinde hazırlanan tarifelerde deprem için yedi, sel ve heyelan için beş risk grubu oluşturulduğunu bildirdi. Türkiye genelinde mahalle bazındaki çalışmaların tamamlandığını söyleyen Kurtulan, kapsamın köy alanlarını da içereceğini kaydetti.
TARSİM’de kapsam ve erişim genişliyor
Tarımsal dayanıklılık ve gıda güvenliğinin sürdürülebilirlik gündeminin temel unsurları arasında bulunduğunu belirten Kurtulan, kuraklık, zamansız zirai don, dolu, sel, fırtına ve aşırı sıcakların üretimde ciddi kayıplara neden olduğunu söyledi.
2005 yılında kurulan Devlet Destekli Tarım Sigortaları Sistemi’nin (TARSİM) bitkisel üretimden hayvancılığa, seracılıktan verim ve gelir kaybına kadar geniş bir alanda çiftçileri koruduğunu ifade eden Kurtulan, dağıtım kanallarının etkinliğini ve erişimini artırırken teminat kapsamını da yenilikçi ve verim odaklı ürünlerle genişlettiklerini belirtti.
Dört üründe güneş yanıklığının, dokuz meyve türünde ise kış donunun kapsama alındığını açıklayan Kurtulan, “2027’de zirai dona karşı korunan ürün sayısının dokuzdan 25’e çıkarılması hedefleniyor. Kış donu teminatı, temel sigorta paketi ve köy bazlı verim sigortasında yüzde 70 devlet prim desteği uygulanıyor” dedi.
Kurtulan, 2025’te 23 milyar lirası zirai don kaynaklı olmak üzere üreticilere toplam 35 milyar lira hasar ödemesi yapıldığını bildirdi. Kasım 2026 başı itibarıyla yaklaşık 2,5 milyon poliçe düzenlendiğini ve 15 milyar lira civarında hasar ödemesi gerçekleştirildiğini kaydetti.
Sürdürülebilirliğin sektöre entegrasyonunun mevzuat yayımlamakla sınırlı olmadığını vurgulayan Kurtulan, “Risk yönetimi yetkinliğini, kurumsal yatırım gücünü, yenilikçi ürün geliştirme kapasitesini ve toplumsal dayanıklılığa katkıyı ortak bir vizyonda birleştiren düzenleyici bir ekosistem oluşturmayı hedefliyoruz. Bu amaç doğrultusunda ulusal ve uluslararası paydaşlarla yakın iş birliğine hazırız” diye konuştu.
Taşkın: Bir yılda 11,8 milyon konuta güvence hedefleniyor
Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Kutluhan Taşkın, iklim değişikliğinin finansal istikrar, yatırımlar ve sürdürülebilir kalkınma üzerindeki etkilerine dikkat çekti. İklim kaynaklı afetlerin şiddetinin artmasıyla dayanıklılığa yatırım yapmanın zorunluluk hâline geldiğini belirten Taşkın, sigortacılığın risk paylaşımını mümkün kılan, öngörülebilirliği artıran ve gelecekteki finansal riskleri azaltan bir sistem olduğunu söyledi.
Türkiye’nin afet risklerinin yönetimi ve finansmanında önemli deneyimler kazandığını ifade eden Taşkın, DASK ve TARSİM’in kamu-özel sektör iş birliği ve etkin risk paylaşımı açısından önemli örnekler sunduğunu kaydetti.
26 yıllık DASK sisteminin iklim kaynaklı afetleri de kapsayacak şekilde Zorunlu Afet Sigortası’na dönüştürülmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü açıklayan Taşkın, “Planlanan genişleme kapsamında bir yıl içinde yaklaşık 11,8 milyon konutun sel ve diğer iklim kaynaklı risklere karşı sigorta güvencesinden yararlanması öngörülüyor” dedi.
Taşkın, bu dönüşümle afetlerden kaynaklanan finansal risklerin daha büyük bölümünün kamu bilançolarından sigorta ve uluslararası reasürans piyasalarına aktarılmasının, böylece kamu maliyesi üzerindeki risklerin azaltılmasının hedeflendiğini belirtti.
Tarım sigortalarının iklim değişikliğine uyum politikalarının hayati bileşenlerinden biri olduğunu söyleyen Taşkın, TARSİM’in kamu destekleriyle özel sektör katılımını bir araya getiren güçlü bir risk paylaşım modeli oluşturduğunu ifade etti. Sistemin çiftçileri korurken tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini ve gıda arz güvenliğini desteklediğini vurgulayan Taşkın, uluslararası iş birliği ve iyi uygulamaların paylaşılmasıyla tarım sektörünün dayanıklılığının artırılabileceğini kaydetti.
Yeşil finansmanda sigorta ve emeklilik fonları
Türkiye’nin yeşil dönüşüm sürecinde sigortacılığı önemli bir ortak olarak konumlandırdığını belirten Taşkın, temmuz ayında 2026–2029 dönemini kapsayan Yeşil Finans Stratejisi ve Eylem Planı’nın yayımlandığını hatırlattı.
Taşkın, strateji kapsamında iklim ve doğal kaynaklı risklerin yönetiminin güçlendirilmesinin, sigorta sistemlerinin yeşil varlıklara yatırım yapmasının teşvik edilmesinin ve emisyon azaltım taahhütlerini destekleyen yenilikçi sigorta mekanizmalarının geliştirilmesinin hedeflendiğini söyledi. Yeni iklim risklerine karşı kurumsal kapasitenin ve teknik uzmanlığın artırılmasının da planlandığını belirtti.
Bireysel Emeklilik Sistemi’nin sürdürülebilir finansmana katkısına değinen Taşkın, sürdürülebilirlik odaklı fonlarda hâlihazırda 13,4 milyar liralık yatırım bulunduğunu açıkladı.
İklim yatırımları için güçlü risk paylaşımı
İklim finansmanının yalnızca harekete geçirilen sermaye miktarıyla değerlendirilemeyeceğini belirten Taşkın, bu sermayeye ilişkin risklerin nasıl ölçüldüğünün de önemli olduğunu vurguladı. Sigorta ve reasürans mekanizmalarının özel sektör yatırımlarının önünü açarak iklim değişikliğine uyum, yenilenebilir enerji, yeşil sanayileşme ve dayanıklı altyapı yatırımlarını destekleyebileceğini söyledi.
Özellikle gelişmekte olan ülkelerde sigorta kapsamının genişletilmesinin ve risk transferinin güçlendirilmesinin sistemik kırılganlıkları azaltmak açısından önem taşıdığını kaydeden Taşkın, hükümetler, düzenleyici otoriteler, sigorta ve reasürans şirketleri, çok taraflı kalkınma bankaları ve özel sektör yatırımcıları arasındaki iş birliğinin derinleştirilmesi çağrısında bulundu.
Daha güvenilir iklim riski verilerine, güçlü sigorta ve reasürans kapasitesine ve yenilikçi risk paylaşım çözümlerine ihtiyaç duyulduğunu belirten Taşkın, sektörün yatırımların harekete geçirilmesinde ve iklim dayanıklılığının artırılmasında aktif bir ortak olarak konumlanması gerektiğini vurguladı.
